Михаил Иванов 90 сааһыгар дуобат күрэҕэ ааста

Бу ый 8 күнүгэр Эдьигээн улууһун биир саамай тутаах тэрилтэтигэр- сибээскэ үйэтин тухары үлэлээбит М.И. Ивановка анаммыт дуобакка улахан дьоҥҥо уонна оҕолорго күрэхтэһии буолан ааста. Кини быйыл 90 сааһын туолуох этэ.  Өр кэмҥэ сибээс эйгэтигэр үлэлээбит Михаил Ивановичка  аналлаах маннык күрэх ыам ыйын 7 күнүгэр бэлиэтэнэр сибээс үлэһиттэрин күнүгэр сөп түбэһиннэрэн ыытыллааччы.

-Манан сибээстээн, Михаил Иванович туһунан билиһиннэриэхпин баҕарабын.Кини аҕата Иван Николаевич сэрииттэн 1946 с. Ньурбатыгар этэҥҥэ төннөн кэлэр уонна Эдьигээҥҥэ учууталынан ананар.Инньэ гынан Михаил аҕатын кытта 10 саастааҕар Эдьигээҥҥэ кэлэр. Аҕата Куонараҕа, Баахынайга, Эдьигээҥҥэ учууталынан, кэнники районо сэбиэдиссэйинэн үлэлиир. Ити кэмҥэ Михаил эдьиийдэригэр олорон, Эдьигээн оскуолатын бүтэрэр, кулуупка баяниһынан үлэлиир, баянистар куурустарыгар үөрэнэр.

1956 с. кэргэнинээн Прасковья Константиновналыын билсэр, икки сылынан эдэр дьон ыал буолаллар. 1958 с. Михаил почтаҕа монтерунан үлэтин саҕалыыр. 1966-70 с.с. Дьокуускайдааҕы сибээс техникумун кэтэхтэн үөрэнэн бүтэрэн, электромеханик идэтин баһылаан, биир тэрилтэҕэ эҥкилэ суох бэриниилээхтик үлэлиир.

Михаил Иванов эдэр сааһыгар волейболунан, бильярдынан дьарыктанара, дьэ, уонна дуобакка үчүгэйдик оонньуура. Улуус бары күрэхтэһиилэригэр кыттан чемпион үрдүк аатын сүгэн, улуус чиэһин республикаҕа көмүскээбитэ. Үлэлиир тэрилтэтин куруук бириистээх миэстэҕэ тиэрдэрэ. 1987 с. сааһыгар сахалартан бастакы ССРС дуобакка маастара, Саха сирин үтүөлээх тренерэ С.С. Николаев Эдьигээҥҥэ кэлэ сылдьан, дьону түмэн дуобакка сеанс биэрбитэ. Онно Михаил Иванович дьоһуннаах тэҥнэһиини ситиспитэ. Семен Семенович бэйэтэ суруйбут кинигэтин автографтаан М.И. Ивановка туттарбыта.

Михаил Иванович 37 сыл тухары чиэстээхтик үлэлээбитин бэлиэтээн, “За трудовое отличие “(1966с.), “За доблестный труд в ознаменование 100-летия  со дня рождения В.И. Ленина” (1970с.) “Ветеран труда” мэтээллэринэн, “Победитель социалистического соревнования “(1973 с.), “Ударник IХ-й пятилетки” (1976 с.) бэлиэлэринэн уонна Саха сирин, ССРС сибээһин Министерстволарыттан элбэх бочуотунай грамоталарынан наҕараадаламмыта.

Мин аан бастаан Михаил Ивановичтыын Кыайыы күнэ 40 сылыгар анаммыт дуобакка уонна саахымакка күрэхтэһиилэригэр көрсүбүппүт. Кини дуобакка үчүгэйдик оонньуур эбиккин диэн миигин “Кубок Севера” диэн суругунан дуобакка оонньуур Чемпионакка кыттарбар сүбэлээбитэ (суругунан сылы быһа оонньуугун). Ол курдук 1988-89 с.с. “Кубок Севера” суругунан оонньооммун, бэйэм соһуйуом иһин, бастааммын 1 разряды ылбытым. Бу Чемпионаты Тиксиитээҕи спорт комитет салайан ыыппыта. Урукку Советскай Союз иһинэн ыытыллыбыт буолан, Таджикистантан, Украинаттиан, Молдавияттан, Латвияттан, Ленинградтан Братскайтан уо.д.а. куораттартан барыта 28 киһи буолан оонньообуппут. Кырдьыгы эттэххэ, Михаил Иванович сүбэтэ-амата суох мин итинник улахан ситиһиилэниэм суоҕа этэ. Бу Чемпионакка кыттыым мин олохпор улахан оруолламмыта, ол курдук дуобаты сөбүлээн оонньуурбар күүспэр күүс эппитэ. Онон Михаил Ивановичка билигин да улаханнык махтанабын. Үлэтигэр да буоллун, дьиэтигэр да буоллун көрсүһүүбүт дуобат оонньуутунан түмүктэнэр этэ.

М.И. Иванов үтүө майгыта, истиҥ сыһыана өйбөр хатанан хаалбыт. Кини хаһан да кыыһырбытын көрбөтөҕүм, дьону кытта куруубайдык сыһыаннаспытын, куолаһын үрдэппитин олох өйдөөбөппүн, наар үөрэ-көтө көрсөрө, куруук сүбэ-ама биэрэрэ. Кини сүбэлэрин билигин да өйдүү сылдьабын уонна дуобакка үөрэтэр оҕолорбор мэлдьи туттабын. Хомойуох иһин, өссө да үлэлиэх, биһигини барыбытын үөрэ-көтүтэ сылдьан киһибитин улахан ыарыы күн сириттэн биһиги кэккэбитттэн туораппыта. Мин сүрэхпэр Михаил Иванович курдук тыыннаах, кинини наһаа суохтуубун. Үчүгэй үлэһит киһи буолан, элбэх наҕараадаҕа тигистэҕэ.

Билигин күрэхтэһии туһунан билиһиннэрэбин. Аан бастаан киирии тылы ветераннар советтарын председателин солбуйааччыта Людмила Егоровна Сивцева уонна М.И. Иванов табаарыһа Василий Гаврильевич Находкин эппиттэрэ. Кинилэр Михаил Иванович хайдах үлэлээбитин, дьоҥҥо үчүгэй сыһыаннааҕын туһунан эдэр ыччакка билиһиннэрбиттэрэ. Урукку кэмҥэ күрэхтэһии наар улахан дьоҥҥо ыытыллар этэ. Бу сырыыга оскуола оҕолорун кытыннардыбыт. Баҕар бу турниртан кынаттанан биир эмит оҕо Михаил Иванович курдук үчүгэй дуобатчыт үүнэн тахсыаҕа. Күрэхтэһии олус интэриэһинэйдик, көхтөөхтүк ыытылынна. Күрэхтэһии түмүгүнэн, 1-кы бөлөххө, 1 миэстэ-Григорьев Александр, 2 миэстэ-Варламов Иван, 3 миэстэ-Васильев Владимир, 2 бөлөххө, 1 миэстэ- Васильева Александра, 2 миэстэ- Александрова Надежда, 3 миэстэ- Овчинникова Лилия, 3 бөлөххө, 1 миэстэ- Камбарбаев Кайрат, 2 миэстэ-Владимиров Игорь, 3 миэстэ-Евсеев Мичил, 4 бөлөххө, 1 миэстэ- Петрова Дарианна, 2 миэстэ-Григорьева Илиана, 3 миэстэ- Слепцова Александра. Кыайыылаахтарга грамотанан, мэтээлинэн, кубогынан уонна анал бириистэринэн наҕараадаланнылар.

Түмүкпэр, бу күрэхтэһиигэ көмөлөспүт улуус баһылыгар Василий Николаевич Сорокиҥҥа, Михаил Иванович кэргэнигэр Прасковья Константиновнаҕа уонна кини кыргыттарыгар Любовь, Аэлита, Антонина Михайловналарга  улахан махталбын тиэрдэбин.

Михаил Иванович чиэһинэй ситиһиилээх үлэтэ биһиэхэ барыбытыгар мэлдьи холбур буолуоҕа. Кини  курдук үтүө дьон баалларын тухары биһиги сырдыкка-кэрэҕэ тардыһарбыт күүһүрэн, инникигэ эрэллээх буоларбытыгар кыах биэрэр, — диэн кэпсээтэ күрэхтэһии кылаабынай судьуйата Александр Григорьев